Kamu yayıncısı ARD’nin açıkladığı tahmini sonuçlara göre, başbakanlığa Elif Eralp’i aday gösteren Sol Parti, yüzde 25,5 oyla seçimi ilk sırada tamamladı.

Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) yüzde 18,9 ile ikinci sırada yer alırken Almanya için Alternatif Partisi (AfD) yüzde 16,1 oy aldı.

Yeşillerin oy oranı yüzde 14,3, Sosyal Demokrat Partinin (SPD) oy oranı yüzde 12,1 olarak bildirildi.

Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) yüzde 4,7 ile yüzde 5 seçim barajının altında kaldı. Hür Demokrat Partinin (FDP) oy oranı ise yüzde 2,6 oldu.

Sol Parti, 2023’teki seçime göre oy oranını 13,3 puan artırdı. CDU 9,3, SPD 6,3 ve Yeşiller 4,1 puan kaybederken, AfD oy oranını 7 puan artırarak Berlin’de şu ana kadarki en yüksek oy oranına ulaştı.

Berlin’de mevcut koalisyon çoğunluğu kaybediyor

Sandalye dağılımı tahminine göre, 159 üyeden oluşması öngörülen eyalet meclisinde Sol Partinin 47, CDU’nun 35, AfD’nin 29, Yeşillerin 26 ve SPD’nin 22 milletvekiliyle temsil edilmesi bekleniyor.

Bu dağılıma göre hiçbir parti, mutlak çoğunluk için gereken 80 sandalyeye tek başına ulaşamıyor. Mevcut CDU-SPD koalisyonu ise toplam 57 sandalyeyle çoğunluğun gerisinde kalıyor.

Olası Sol Parti-SPD-Yeşiller ittifakı 95, CDU-SPD-Yeşiller ittifakı ise 83 sandalyeyle meclis çoğunluğunu sağlayabiliyor.

Mecklenburg-Vorpommern’de CDU barajın altında kaldı

Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Seçim Kurulunun verilerine göre, 1974 sandık bölgesinden 1951’inin sonuçları açıklandı.

ARD’nin açıkladığı tahmini sonuçlara göre, eyalette AfD yüzde 38,3 oyla birinci, SPD yüzde 35,4 ile ikinci sırada yer aldı.

Sol Partinin oy oranı yüzde 6,5, Yeşillerin yüzde 5,6 olarak hesaplandı. Başbakan Friedrich Merz’in genel başkanı olduğu CDU ve BSW yüzde 4,9’ar oyla yüzde 5 seçim barajının altında kalırken FDP yüzde 1 oy aldı.

AfD, 2021’deki seçime göre oy oranını 21,6 puan artırarak iki kattan fazla yükseltti. SPD 4,2, CDU ise 8,4 puan kaybetti.

Bu oranlar, CDU’nun eyalet meclisi dışında kalabileceğine işaret ederken hem CDU’nun hem de BSW’nin barajın hemen altında bulunması, sandalye dağılımı açısından önem taşıyor.

AfD tek başına çoğunluğa ulaşamıyor

ARD’nin sandalye dağılımı tahminine göre, 71 sandalyeli eyalet meclisinde AfD’nin 32, SPD’nin 29, Sol Parti ve Yeşillerin 5’er milletvekiliyle temsil edilmesi öngörülüyor.

Bu dağılımda AfD, mutlak çoğunluk için gereken 36 sandalyenin 4 gerisinde kalıyor.

Mevcut SPD-Sol Parti koalisyonu toplam 34 sandalyeyle çoğunluğa ulaşamazken Yeşillerin de katılacağı üçlü bir ittifak 39 sandalyeyle çoğunluğu sağlayabiliyor.

Merz’den “felaket” nitelemesi

Almanya Başbakan Friedrich Merz, partisi CDU’nun bugün yapılan seçimde Mecklenburg-Vorpommern eyaletinde aldığı düşük oy oranını “felaket” şeklinde nitelendirdi.

Merz, Mecklenburg-Vorpommern’deki seçim şokuna rağmen görevde kalacağını ve reformları sürdüreceğini söyledi.

“Şehrimizde sevgi ve adalet, nefrete karşı galip geldi”

Berlin’deki seçimleri önde götüren Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, ilk sonuçların açıklanmasının ardından yaptığı konuşmada partisine destek verenlere teşekkür etti.

Bugünden itibaren Berlin’i hep birlikte değiştirip daha iyi bir yer haline getireceklerini ifade eden Eralp, “Şehrimizde sevgi ve adalet, nefrete karşı galip geldi ve bu mesaj tüm dünyaya yayılıyor.” dedi.

Eralp, kamu yayıncısı ARD’ye yaptığı açıklamada, seçmenlerin kendisine ve Sol Parti’ye, herkesin insan onuru içinde iyi bir yaşam sürdürebileceği daha adil bir Berlin adına yeni bir sayfa açmak için görev verdiğini ifade etti.

Berlin’de en büyük sosyal sorunun kira krizi olduğunu vurgulayan Eralp, seçimlerde Sol Parti’nin seçim programının kazandığını belirtti.

Eralp, “Şehrimizde insanlar yeniden daha iyi bir yaşamı olması için Berlin eyaleti başbakanı olmak istiyorum.” diye konuştu.

Sol Parti’nin Berlin eyalet başbakanı adayı Elif Eralp

Sol Parti’nin Berlin eyalet başbakan adayı Elif Eralp halen eyalet meclisi üyesi olarak görev yapıyor.

Eralp, 2017’de Sol Parti’ye girdi. Kreuzberg ilçesinde ırkçılığa karşı mücadele, göçmenlerin toplumsal katılımı, uygun fiyatlı konut ve soylulaştırmaya karşı çalışmalar yürüttü.

45 yaşındaki siyasetçi 1980 darbesinde Türkiye’den Almanya’ya gelen bir ailenin kızı.

Eralp, hukuk eğitiminin ardından özellikle göç, insan hakları, ırkçılıkla mücadele ve konut politikaları alanlarında çalışmalar yaptı.

Hamburg’ta hukuk eğitimi alan Eralp evli ve iki çocuk annesi.

Eralp seçim kampanyasını sosyal konut, kiracı hakları ve kamusal hizmetler üzerine kurdu.

Eralp’in en büyük vaatlerinden biri büyük konut işletmelerinin kamusal denetime alınması.

SPD’nin yüzde 35,5 oy aldığı seçimde Sol Parti (Die Linke) yüzde 6,5, Yeşiller ise yüzde 5,7 ile eyalet meclisine girmeyi başardı.

Buna göre 71 sandalyenin bulunduğu Eyalet Meclisinde AfD 32 sandalyeyle en fazla üyeye sahip parti olurken, SPD 29, Sol Parti ve Yeşiller ise 5’er sandalyeyle temsil ediliyor.

Başbakan Friedrich Merz’in genel başkanı olduğu Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ise yüzde 4,9 oy alarak yüzde 5 barajını aşamadı ve 1945’ten bu yana ilk kez bir eyalette meclise giremedi.

Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı (BSW) de yüzde 4,8 oy alarak baraj altında kaldı ve eyalet meclisine girmeyi başaramadı.

Böylece AfD, ilk kez Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Meclisindeki en güçlü siyasi güç konumuna geldi. Parti, 2021’deki seçimde aldığı yüzde 16,7’lik oy oranını 21,5 puan artırarak oylarını iki katından fazla yükseltti.

BSW’nin de yüzde 5’lik barajı geçememesi, AfD’nin hükümet kurabilmesi açısından gerekli parlamento çoğunluğuna ulaşmasını zorlaştırdı.

SPD oy kaybetmesine rağmen ikinci sırada

Mecklenburg-Vorpommern’de yaklaşık 30 yıldır hükümette bulunan SPD ise 2021 seçimlerine göre oy kaybetmesine rağmen yüzde 35,5 ile ikinci sırada yer aldı.

SPD’nin oy oranı 2021’de yüzde 39,6 olmuştu.

CDU’nun eyalet seçimlerindeki en kötü sonucu

Seçimin en dikkat çekici sonuçlarından biri ise CDU’nun yaşadığı ağır oy kaybı oldu.

Yüzde 4,9 oy alarak Mecklenburg-Vorpommern Eyalet Meclisi’ne giremeyen CDU, 2021’de yüzde 13,3 oy almıştı.

Böylece CDU, bir önceki seçime göre 8,4 puan kaybetti ve Federal Almanya tarihinde bir eyalet meclisi seçimindeki en düşük oy oranını aldı.

Yeni hükümetin nasıl kurulacağı belirsiz

Seçim sonuçları Mecklenburg-Vorpommern’de hükümet kurma sürecini de karmaşık hale getirdi.

AfD’nin birinci parti olmasına rağmen tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamaması nedeniyle diğer partilerin tutumu belirleyici olacak.

SPD ve Sol Parti’nin mevcut hükümet ortaklığı yeni parlamentoda çoğunluğa sahip değil.

CDU ve BSW’nin yüzde 5 barajının altında kalmasıyla birlikte, SPD, Sol Parti ve Yeşillerden oluşan bir koalisyon seçeneği parlamento aritmetiğinde önem kazandı.

AfD’nin Mecklenburg-Vorpommern’de birinci parti konumuna yükselmesi, CDU’nun ise yüzde 5 barajının altında kalması, özellikle federal hükümet açısından seçim sonuçlarının siyasi yansımalarının tartışılmasına yol açtı.

Merkez sağ, aşırı sağ ve hükümet kanadının desteklediği ancak solcuların ve sendikaların “polislere öldürme ehliyeti” verdiği gerekçesiyle eleştirdiği tasarı protesto edildi.

Eylemciler, “Öldürmeye izin yok, cezasızlığa hayır” yazılı pankartlar açtı.

Ayrıca Marsilya, Lyon ve Lille gibi şehirlerde de yasa tasarısına karşı benzer eylemler yapıldı.

Ülkede son yıllarda, Arap ve siyahi gençlere yönelik artan polis şiddeti nedeniyle, farklı sivil toplum kuruluşları ve solcu siyasetçiler, tasarının polis kurşunuyla ölenlerin sayısını artırmasına yol açabileceğini savunuyor.

Temmuzda Ulusal Meclis’te onaylanan tasarı, henüz Senato’da görüşülmedi.

Fransa’da bir tasarının Parlamentodan geçmesi için Senato ve Meclis’in aynı metin üzerinde anlaşması gerekiyor.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in son kez açılış rolünü üstleneceği 81. BM Genel Kurulu’na, Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek.

1955’ten beri sürdürülen bir gelenek olarak başkanlardan sonra ilk konuşmayı yine Brezilya yapacak.

Brezilya’nın ardından ev sahibi ABD söz alacak.

BM Genel Kurulu’nda Türkiye’yi temsilen ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ilk gün 4. sırada konuşmasını yapacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM Genel Kurulu’na 16’ncı kez hitap edecek.

Ana tema “Güveni yeniden tesis etmek”

Bu yıl “Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM” temasıyla toplanan Genel Kurul’a 150’den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda cumhurbaşkanı yardımcısı, başbakan yardımcısı, bakan ve diğer üst düzey hükümet yetkililerinin katılması bekleniyor.

Ana tema kapsamında BM’nin mevcut küresel koşullara uyarlanması ve çok taraflı sistemin güçlendirilmesi önemli gündem maddelerinden biri olarak ortaya çıkıyor.

Artan jeopolitik rekabet, devam eden savaşlar, ekonomik eşitsizlikler ve küresel krizler karşısında uluslararası kurumların etkinliğinin artırılması, üye ülkeler arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi ve BM’nin küresel sorunlara daha etkili yanıt verebilmesi konularının liderlerin konuşmalarında ve ikili temaslarında öne çıkması öngörülüyor.

Liderlerin ana gündem maddeleri arasında aynı zamanda iklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansı, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm, küresel sağlık ve pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik gibi farklı konuları ele almaları bekleniyor.

Bu kapsamda iklim eylemi ve adil dönüşüm, nükleer silahsızlanma, Kalkınma Hakkı Bildirgesi’nin 40. yılı, deniz seviyesinin yükselmesinin yol açtığı tehditler ile gelecekteki salgınlara karşı hazırlık ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi, ırkçılık, ırk ayrımcılığı, yabancı düşmanlığı ve ilgili hoşgörüsüzlükle mücadele konularında farklı üst düzey toplantılar düzenlenmesi planlanıyor.

Diğer taraftan liderlerin hem BM Genel Kurul kürsüsünden yapacakları konuşmalarda, hem de ikili ve çok taraflı toplantılarda halihazırda dünyanın farklı yerlerinde süregelen çatışma, kriz ve ihtilafları ele almaları öngörülüyor.

Bu çerçevede Gazze’de süren soykırımın birçok liderin ana gündemi olması beklenirken, İran’a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan’daki çatışmalar ve ağırlaşan insani durum ile Myanmar’daki insani krizden Haiti’deki güvenlik krizine kadar birçok farklı gelişmenin görüşülmesi bekleniyor.

BM Genel Kurulu çerçevesinde önemli bir diğer husus da İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya yönelik Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) 2024’te çıkardığı tutuklama kararının uygulanıp uygulanmayacağı olarak ön plana çıkıyor.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu’nun UCM kararınca tutuklanması gerektiğini ve şehir yasalarının verdiği yetkilerle hareket edeceklerini belirtirken, bu çerçevede tutuklamaya yönelik bağımsız yasal yetkileri bulunmadığını ve federal hükümetin bu adımı atması gerektiğini vurguladı.

Diğer taraftan ABD hükümeti Netanyahu’nun “hiçbir şekilde tutuklanmayacağına” işaret ederken, BM Genel Kurulu’nda hitap etmesi beklenen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistinli yetkililerin vize talebini de bir kez daha reddetti.

Guterres’in son Genel Kurul’u olacak

Genel Kurul, görev süresi yıl sonunda sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve yeni adaylar açısından da ayrı bir önem taşıyor.

Görev süresi 31 Aralık 2026’da sona erecek Guterres’in son Genel Kurul konuşmasında, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu çok sayıda kriz ve değişen küresel dengeler karşısında çok taraflı işbirliğinin güçlendirilmesi mesajını vermesi beklenirken, Guterres’in aynı zamanda BM Şartı’nın temel ilkelerine bağlılık ve anlaşmazlıkların çözümünde diyaloğun önemi üzerinde durması öngörülüyor.

Bir sonraki BM Genel Sekreteri için seçim süreci devam ederken, yeni Genel Sekreterin 1 Ocak 2027’de göreve başlaması öngörülüyor.

Genel Kurul kapsamında yürütülecek diplomatik temasların, yeni genel sekreterin seçilmesi bağlamında da önem taşıması bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, yüksek düzeyli hafta olarak bilinen ve liderlerin konuşmalarının yer alacağı BM 81. Genel Kurulu’nun ilk günü olan 22 Eylül’de dördüncü sırada söz alması bekleniyor.

BM Genel Kurulu’na 16’ncı kez hitap edecek Erdoğan’ın konuşmasının ana gündem maddesinin İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırım, Filistin’in devlet olarak tanınması ve uluslararası alanda İsrail’e karşı atılacak adımlara ilişkin olması öngörülüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın özellikle Gazze’deki duruma dikkati çekmesi, üye ülkelerden İsrail’in saldırılarına karşı durmalarını talep etmesi bekleniyor.

Zirve kapsamında devlet ve hükümet başkanlarıyla da görüşecek Erdoğan’ın, 23 Eylül’de de BM Genel Sekreteri İklim Etkinliği’nde konuşma yapması planlanıyor.